Een strategie werkt wanneer het een logisch verhaal is dat mensen kunnen volgen. Zonder onnodige, complexe woorden waarvan niemand begrijpt wat ze precies betekenen. Zelfs de consultant niet die ze bedacht heeft. Ik neem je in deze blog mee in een aantal stappen die je zelf kunt nemen om tot een strategie te komen. Per stap vind je ook verdiepende bronnen die je kunt raadplegen. Veel plezier!
1. Het startpunt
Het startpunt voor een strategie is een missie en een visie. Je weet wel. Missie; waar je voor staat en visie; waar je voor gaat. Als die helder zijn kun je keuzes maken hoe je daar komt: de strategie. En de strategie die houden we ook behapbaar. Geen enkele organisatie kan alles tegelijkertijd in een strategieperiode. Een mooi uitgangspunt is een strategie bestaande uit drie onderdelen. Elk punt heeft max 3 subonderdelen. Zo hou je overzicht. Per onderdeel formuleer je een doelstelling. Zo weet je precies wanneer het een succes is. Dat maakt de strategie concreter, geeft het meer richting én het is handig voor in de monitoring.
2. Maar op basis waarvan maak je als organisatie een keuze in je strategie?
- Jouw omgeving
- Wendbaarheid
- Unieke waardepropositie
2.1 Jouw omgeving
Analyse geeft het geheel kleur. Geeft je de inzicht in vele perspectieven. Welke perspectieven zijn er nodig?
📊 PESTEL-analyse: Onderzoek politieke, economische, sociale, technologische, ecologische en wettelijke factoren die van invloed zijn.
🕵️♂️ Concurrentieanalyse: Begrijp de marktpositie en strategieën van concurrenten. 🗣️ Klantanalyse: Luister naar de stem van de klant om behoeften en verwachtingen te begrijpen.
🤦♀️ Interne capaciteiten: wat zijn de capaciteiten, middelen, processen en cultuur binnen de organisatie? Wat loopt? Wat kan beter?
💹 Stakeholdersanalyse: welke stakeholders zijn er? (zowel samenwerkingspartners als belanghebbenden) Wat vinden zij?
Een deel kun je halen uit BI, maar cijfers komen pas echt tot leven na duiding. Ga op basis van wat je ziet in gesprek met de diverse spelers. Betrek hen bij het proces. Laat in gesprekken met hen de data tot leven komen met micro-stories. Zodat je echt het perspectief begrijpt.
2.2 Wendbaarheid
Een strategie leg je vaak vast voor een periode van 4-8 jaar. In zo’n periode kan er veel veranderen: corona, reorganisaties, nog meer krapte op de arbeidsmarkt, een strengere publieke integriteitsnorm. Hoe zorg je dat je in die periode wel nog flexibel blijft? Hoe bouw je het in? Het goede nieuws: iedere organisatie kan meer wendbaar worden. Het vraagt alleen wel wat op gebied van structuur/inrichting maar óók veranderkundig. In deze blog sta ik stil bij hoe je het kunt inrichten. De verandering is daarmee nog niet een feit 😉
🔍 Scan de omgeving: Houd je radar constant aan. Monitor veranderingen in de markt, technologie en maatschappij. Anticiperen is het sleutelwoord. (En beleg dit ook bij iemand. Een aandachtsfunctionaris per team of juist een team voor de hele organisatie.)
🔄 Periodieke herijking: Plan regelmatige evaluatiemomenten (kwartaal of halfjaarlijks) en wees niet bang om aanpassingen door te voeren. Werkt het nu daadwerkelijk? Brengt het wat we verwachten? Aan de hand van dezelfde max. 6 vragen die voor jullie relevant zijn.
🧠 Cultiveer adaptief denken: Moedig proactief meedenken aan en beloon initiatieven die inspelen op veranderingen. (Vaak spannend, want dit vraagt de feedbackloop met de werkvloer die nog zo vaak structureel ontbreekt) Neem de realistische mate van flexibiliteit mee in de keuzes die je maakt.
2.3 Unieke waardepropositie
Dit is het moment om keuzes te maken en de puzzel te leggen. Bepaal de unieke waarde die jouw organisatie toevoegt en vertaal dit naar concrete acties.
Wat maakt jullie nu uniek? Waar liggen kansen en waar staan klanten nog meer voor open? Wat brengen jullie aan diensten? Welk projectportfolio? Welke PMC’s?
🌐 Hou het logisch – Leg de puzzelstukjes neer en bekijk het geheel. Is het logisch? Kan iedereen, van de directiekamer tot aan de werkvloer, het begrijpen?
🚀 Maak het ambitieus behapbaar – Zijn de keuzes ambitieus genoeg? En zijn de keuzes ook te realiseren? Is ambitie en realiteit in evenwicht?
🎯 Maak het concreet – Woorden zijn mooi, daden zijn beter. Vertaal de abstracte waardepropositie naar concrete acties en resultaten. Welke stappen moeten er genomen worden? Welke projecten dragen bij aan het realiseren van deze waarde? Welk nieuw gedrag is nodig?
Haak vooral de afdeling communicatie op tijd aan. Die kunnen als geen ander ondersteunen bij het laden van de strategie en je helpen bij het verhaal.
“Competitive Strategy” door Michael E. Porter.
Boek om te verdiepen
3. De realiteit – Strategie Executie in de Praktijk
Is jouw strategie een papieren werkelijkheid of blijft zij overeind in de realiteit van alle dag? Daar gaat het over bij continue monitoring, accountable zijn en vooral strategie-executie.
🔍 Radar: Monitoring is niet alleen een kwestie van af en toe een blik werpen op wat er om ons heen gebeurt. Nee, we moeten onze radar constant aan hebben staan. Door onze interne processen en prestaties in de gaten te houden, kunnen we potentiële kansen spotten en dreigingen vroegtijdig tackelen.
📊 Risico: Een strategie zonder risico bestaat niet. De toekomst is altijd in bepaalde mate onzeker. Je maakt een keuze en daarom is het altijd de vraag: gaat die keuze het juiste opleveren. Handig om dat slim te managen. Dat betekent niet alleen kijken naar wat er zou kunnen misgaan, maar ook proactief anticiperen en maatregelen nemen om de klappen te verzachten. Bijvoorbeeld door scenariodenken in te bouwen. Een soort van strategische airbag, maar dan voor je bedrijf.
📈 Wees Accountable: Laten we eerlijk zijn, wie heeft er nou zin in een strategie die ergens in een la verdwijnt? Zorg voor duidelijke verantwoordelijkheden en creëer een cultuur waarin iedereen verantwoording neemt voor het succes van onze plannen. Maar ook: maak duidelijk wanneer iets eigenlijk een succes is. Hoe meet je dat? En heb je daarvoor de juiste data?
Een goede strategie geeft richting en daarmee ook ruimte voor collega’s om zelf keuzes te maken die passen bij de organisatie. Een geweldig instrument, mits logisch en duidelijk.
En tegelijkertijd: Culture eats strategy for breakfast. (Peter Drucker) Maak je scherpe keuzes in je strategie? Vraagt dit verandering van werkwijze of van de ‘manier waarop wij hier met elkaar omgaan’? Dan heb je ook zeker wat te doen in je cultuur. Pas dan is executie van de strategie echt mogelijk.
“Why Culture Eats Strategy for Breakfast” Harvard Business Review
Verdiepend artikel
Vrijblijvend in gesprek?
Staat een nieuwe strategieperiode op de planning? Zoek je iemand die dit proces faciliteert en het traject managet? Bureau Visionnaire kan je hierbij uitstekend helpen. Voel je vrij om vrijblijvend contact op te nemen. Met een kop koffie vormen we alvast de eerste contouren van een aanpak.
Leave a Reply